بیمارستان فارابی

هم زمان با شرایط حساس و جنگی کشور، و در ششمین روز سال نو دکتر زهرا جهانگرد رفسنجانی، معاون غذا و دارو و دکتر علیرضا استقامتی، رئیس دانشکده پزشکی، از اعضای هیئت رئیسه دانشگاه علوم‌پزشکی تهران با حضور در بیمارستان فارابی، قطب علمی چشم‌پزشکی کشور، ضمن عیادت از بیماران بستری و قدردانی از کادر سلامت این مرکز، بر استمرار ارائه خدمات باکیفیت و مدیریت هم‌زمان درمان مجروحان و بیماران عادی بدون ایجاد تداخل در روندهای درمانی تأکید کردند.

دکتر سید محسن رفیع زاده طبائی زواره، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با پیوستن به پویش ملی «نه به تصادف»، سلامت بینایی را یکی از عوامل اصلی در رانندگی ایمن دانست. وی با تشریح خطرات پنهان بیماری‌هایی نظیر گلوکوم (آب‌سیاه) و رتینوپاتی دیابتی، تأکید کرد که بسیاری از رانندگان با وجود داشتن دید مرکزی خوب، به دلیل از دست دادن دید پیرامونی، در معرض سوانح رانندگی هستند.

دکتر حامد قاسمی با تأکید بر اینکه بیماری شب‌کوری نباید مانعی برای پیگیری درمان‌های حمایتی باشد، اعلام کرد که علیرغم نبود درمان قطعی برای اصل بیماری در حال حاضر، درمان عوارضی نظیر آب‌مروارید و ورم ماکولا می‌تواند دید رانندگان مبتلا را به شکل معناداری بهبود بخشد. وی ضمن دعوت از هم‌وطنان برای پیوستن به پویش «نه به تصادف»، احتیاط، کاهش سرعت و آگاهی از محدودیت میدان بینایی را شروط اصلی سفر امن برای این بیماران دانست.

تقارن تعطیلات نوروز با شرایط حساس کنونی کشور که درگیر جنگ است، ضرورت خودمراقبتی و پیشگیری از بحران‌های فردی پزشکی را دوچندان کرده است. در روزهایی که به دلیل تعطیلات و شرایط خاص به ویژه دوری از مراکز بزرگ چشم پزشکی، دسترسی به متخصصان محدودتر است، رعایت دقیق اصول مصرف دارو، تغذیه مناسب و شیوه نامه های مراقبت پس از جراحی چشم در حین سفر، مهم‌ترین اقدام برای حفظ سلامت بینایی و جلوگیری یا کاهش مراجعه به اورژانس است.

ورود هرگونه جسم خارجی به فضای حساس چشم، از ذرات گرد و غبار گرفته تا اجسام صلب، نیازمند واکنش‌های سریع اما کاملاً اصولی است تا از بروز خراشیدگی یا آسیب‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری شود. بر اساس دستورالعمل‌های تخصصی بیمارستان فارابی، حفظ خونسردی، پرهیز جدی از خوددرمانی با ابزارهای تیز و رعایت مراقبت‌های ویژه ۲۴ ساعته پس از درمان، از کلیدی‌ترین نکاتی است که هر فرد باید برای حفظ سلامت بینایی خود در لحظات حادثه به یاد داشته باشد.

در روزهایی که اخبار ملتهب و شرایط حساس جنگی کشور، روان جامعه را در وضعیت بیش‌هوشیاری قرار داده است، صدای مهیب ترقه‌های چهارشنبه‌سوری نه تنها پیام‌آور شادی نخواهد بود، بلکه ماشه‌ اضطراب را چکانده و عامل پر کردن تخت‌های اورژانسِ بیمارستان های مانند فارابی است. آن هم در شرایطی بحرانی که تمرکز کادر سلامت باید بر درمان مجروحان باشد. در این گزارش بررسی می‌کنیم که چگونه جوانان می‌توانند با تغییر مسیر از هیجانات مخرب به سمت سنت‌های نوع‌دوستانه محله‌محور، ترشح «دوپامینِ همدلی» را جایگزین «آدرنالینِ وحشت» کنند.

در روزهایی که اخبار نگران‌کننده و سایه سنگین جنگ، روان جامعه را در وضعیت «آماده‌باش کامل قرار داده است، فرا رسیدن چهارشنبه‌سوری و برپایی این مراسم نیازمند یک بازنگری عمیق است. امسال، صدای مهیب ترقه‌ها نه پیام‌آور بهار، که تداعی‌کننده دلهره است. هموطنان به ویژه نوجوانان و جوانان باید با درک شرایط حساس کنونی، از مواد محترقه چشم‌پوشی کرده و این سنت باستانی را به فرصتی برای ترمیم روان آسیب‌دیده خانواده و جامعه تبدیل کنند.

قرار گرفتن در مجاورت حوادث مهیب و انفجارها در میدان جنگ، تجربه‌ای پرالتهاب است که تمرکز اولیه تیم‌های امدادی در آن، بر نجات جان افراد و مدیریت جراحات آشکار است. اما در کنار ترکش‌ها و آسیب‌های فیزیکی نمایان، «موج انفجار» می‌تواند مانند یک ضربه نامرئی، ساختارهای ظریف سر و چشم را تحت تاثیر قرار دهد؛ حتی اگر فرد در ظاهر هیچ‌گونه خونریزی یا جراحت بیرونی نداشته باشد. در این گزارش بررسی می‌کنیم که چرا پرتاب شدن در اثر موج انفجار و ضربه به سر، نیازمند پیگیری‌های دقیق بعدی است.

نحوه نگهداری و مصرف داروها و قطره های چشمی در شرایط خاص و اضطراری مانند جنگ، همواره یکی از دغدغه‌های بیماران مزمن است. با این حال، جای هیچ‌گونه نگرانی نیست؛ رعایت چند تکنیک ساده و علمی به بیماران چشمی کمک می‌کند تا با جلوگیری از هدررفت قطره‌ها، نگهداری اصولی در زمان قطعی برق و اولویت‌بندی نیازهای درمانی، داروهای خود را تا زمان بازگشت به شرایط عادی و دسترسی مجدد به داروخانه‌ها، به شکلی کاملاً ایمن و کارآمد مدیریت کنند.

در روزهایی که سایه جنگ و تهدیدات بر جامعه سنگینی می‌کند، حفاظت از مرزهای روان به اندازه مرزهای فیزیکی اهمیت می‌یابد. در همین راستا، فاطمه پسندیده‌نیا، دکترای روانشناسی و مسئول سلامت و روان بیمارستان فارابی، در قالب یک پادکست آموزشی، به کالبدشکافی مفهوم «ترومای در جنگ» پرداخته و راهکارهای علمی و عملیاتی برای عبور از وضعیت بیش‌برانگیختگی عصبی و حفظ تاب‌آوری را ارائه کرده است.